Phương pháp nuôi trồng

Nuôi Thuỷ sản theo phương pháp hữu cơ: Cơ hội cho người sản xuất, tiêu dùng

Đầu năm 2006, Hội NDVN và Tổ chức Phát triển nông nghiệp châu Á-Đan Mạch (ADDA) đã hỗ trợ ND xã Tân Dân, huyện An Lão (Hải Phòng) xây dựng 3 công thức nuôi thí nghiệm cá theo phương pháp hữu cơ.

Đầu năm 2006, Hội NDVN và Tổ chức Phát triển nông nghiệp châu Á-Đan Mạch (ADDA) đã hỗ trợ ND xã Tân Dân, huyện An Lão (Hải Phòng) xây dựng 3 công thức nuôi thí nghiệm cá theo phương pháp hữu cơ. Bước đầu đã giúp 20 hộ ND nắm bắt được quy trình kỹ thuật nuôi thủy sản hữu cơ bền vững, hứa hẹn cung cấp cho người tiêu dùng những loại cá chất lượng cao, thơm ngon, bổ dưỡng, an toàn.

Trước khi nhân rộng mô hình nuôi cá hữu cơ tại xã Tân Dân, trong số 20 hộ đã qua huấn luyện kỹ thuật, dự án lựa chọn 3 hộ đủ điều kiện để xây dựng ao nuôi thí nghiệm với 3 công thức khác nhau về thức ăn, cơ cấu đàn cá và mật độ thả.

Cùng ND làm thí nghiệm

Ba hộ được lựa chọn nuôi thí nghiệm cá hữu cơ là gia đình anh Lê Văn Tuyên (chi hội thôn Đại Hoàng 1), Nguyễn Văn Tưởng (chi hội thôn Đại Hoàng 2), Nguyễn Văn Tam (chi hội thôn Việt Khê). Cơ cấu đàn cá gồm trắm, trôi, mè, chép, rô phi. Anh Tuyên nuôi cá theo công thức sử dụng thức ăn tinh là bột ngô, cám gạo là chính. Ao nuôi nhà anh Tưởng sử dụng phần nhiều thức ăn xanh như cỏ, thân ngô. Anh Tam sử dụng phân hữu cơ ủ làm thức ăn cho cá. Trong quá trình nuôi luôn có một cán bộ của dự án giám sát, theo dõi và hướng dẫn. 17 hộ đã qua huấn luyện kỹ thuật cũng tham gia thực hành như chuẩn bị ao nuôi, nguồn thức ăn, đo nồng độ pH trong nước, theo dõi sự tăng trưởng của cá… Anh Tưởng cho biết: “Chưa kể rau muống, rau khoai lang, mỗi ngày gia đình tôi phải cắt đầy 1 thuyền cỏ mới đủ cho cá ăn”. Anh Tam bộc bạch: Việc chuẩn bị thức ăn cho cá rất cầu kỳ. Phân chuồng (phân lợn nuôi bằng cám gạo, cám ngô, không sử dụng thuốc tăng trọng) ủ 3-4 tháng cho hoai mục. Khi cho cá ăn múc nước dội lên cho phân rỉ từ từ xuống ao để cá ăn…

Trước khi bắt tay vào xây dựng mô hình nuôi thí nghiệm, năm 2005, T.Ư Hội NDVN đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Thuỷ sản I (Hải Dương), Trung tâm Khuyến ngư quốc gia (Bộ Thuỷ sản) và cố vấn kỹ thuật của ADDA tổ chức nhiều đợt huấn luyện kỹ thuật nuôi thuỷ sản hữu cơ cho 20 ND xã Tân Dân.

ND làm chủ quy trình kỹ thuật

Gia đình anh Nguyễn Văn Tam có hơn 2ha mặt nước, trong đó có 1 ao nuôi thí nghiệm cá hữu cơ rộng 1.000m2. Tại các ao khác anh Tam vẫn nuôi cá truyền thống. Sau 6 tháng, cá nuôi trong ao thí nghiệm chậm lớn hơn so với cá nuôi truyền thống. Đây cũng là hiện tượng trong ao thí nghiệm của gia đình anh Tuyển, anh Tưởng. “Năng suất cá hữu cơ dự kiến sẽ giảm từ 30-40kg/sào so với cá truyền thống. Riêng ao nuôi thí nghiệm của gia đình tôi còn bị chết khoảng 10% cá trắm ở thời điểm đầu mùa mưa”- anh Tam cho hay.

Ông Nguyễn Huy Điền- Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến ngư quốc gia giải thích: “Nuôi cá hữu cơ phải tuân theo nhiều tiêu chuẩn khắt khe như: nguồn cá giống được sinh sản tự nhiên (không qua sự can thiệp của phoóc-môn); không sử dụng các chất hoá học, chất kích thích tăng trưởng; không sử dụng thức ăn công nghiệp, thức ăn có nguy cơ tiềm ẩn bệnh dịch, ô nhiễm môi trường (phân tươi); thuốc phòng, chữa bệnh cho cá là các loại thảo dược tự nhiên hoặc thuốc sinh học do Bộ Thuỷ sản quy định”. Theo ông Điền, hiện tượng cá trắm bị chết là do anh Tam chưa kịp thời cho nước vôi xuống ao để ổn định độ pH trước và sau mỗi trận mưa rào. Xu hướng nuôi cá hữu cơ là theo một quy trình khép kín (trồng cỏ, ngô, lúa bằng phân bón hữu cơ tiêu chuẩn; dùng cỏ, ngô, lúa đó để nuôi cá, không sử dụng hoá chất trong quá trình nuôi). Vì vậy, nên quy hoạch thành vùng nuôi cá hữu cơ tập trung để dễ áp dụng các tiêu chuẩn về chất lượng.

Lo nhất vẫn là “đầu ra”

Anh Tuyển cho biết: “Cá hữu cơ tuy chậm lớn, nhưng màu sắc sáng hơn, bụng thon, thịt nở, săn chắc chứ không nhạt và ai ải như thịt của cá nuôi truyền thống và cá nuôi công nghiệp”. Vấn đề nhiều người quan tâm nhất trong cuộc hội thảo đầu bờ do T.Ư Hội NDVN vừa tổ chức tại xã Tân Dân mới đây là thị trường tiêu thụ cho cá hữu cơ. “Quy trình kỹ thuật nuôi cá hữu cơ không quá khó đối với ND, nhưng lo nhất đầu ra. Ai sẽ mua cá hữu cơ, làm sao để phân biệt cá hữu cơ và cá không hữu cơ”- anh Tam băn khoăn. Anh Tưởng thì hoạch toán: “Chi phí cho con giống, thức ăn, công nuôi cá hữu cơ cao hơn so với cá nuôi truyền thống và cá nuôi công nghiệp. Để có lãi, ít nhất giá bán cá hữu cơ phải cao hơn so với cá truyền thống 3.000-4.000đ/kg”.

Năm 2007, ADDA và Hội NDVN sẽ hỗ trợ 20 hộ của xã Tân Dân đã được huấn luyện kỹ thuật chuyển đổi từ mô hình nuôi cá truyền thống sang nuôi cá hữu cơ, đồng thời hỗ trợ một số hộ làm thí điểm trồng cỏ và ngô theo phương pháp hữu cơ để cung cấp thức ăn cho cá; thành lập CLB ND nuôi cá hữu cơ; thiết lập mối quan hệ giữa CLB nuôi cá hữu cơ với các CLB người tiêu dùng và các nhà kinh doanh thuỷ sản có tiềm năng; mở lớp huấn luyện kỹ năng marketing cho các thành viên CLB nuôi cá hữu cơ.

Ông Koen Den Braber – cố vấn kỹ thuật của dự án Phát triển sản xuất và marketing nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam.

Ông Lê Anh Chiến- Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ ND (T.Ư Hội NDVN) khẳng định: “Việc tạo dựng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm cá hữu cơ là rất cần thiết. Để tiêu thụ được cá hữu cơ thì trước tiên phải tạo được chữ tín giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Tới đây, Hội NDVN sẽ phối hợp với Bộ NN&PTNT, Bộ Thuỷ sản tiến hành cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm cá hữu cơ”.

Nguyễn Công

Bình luận tại đây