Phóng sự thủy sản

Vươn ra biển xa để làm giàu, làm chủ

Kỳ I:

Tàu lớn ra khơi

Chủ trương cho đóng mới và cải hoán tàu đánh bắt xa bờ được đưa ra từ năm 1995; được tạo cơ chế và tín dụng ưu đãi để đầu tư mạnh từ năm 1997 theo Quyết định 393 của Thủ tướng Chính phủ. Từ đó đến nay, khái niệm đánh bắt xa bờ đã không còn xa lạ với ngư dân và ngày càng khẳng định vai trò lớn lao của nó trong việc thực hiện mục tiêu làm giàu từ biển và làm chủ vùng biển.

Kỳ I:

Tàu lớn ra khơi

Chủ trương cho đóng mới và cải hoán tàu đánh bắt xa bờ được đưa ra từ năm 1995; được tạo cơ chế và tín dụng ưu đãi để đầu tư mạnh từ năm 1997 theo Quyết định 393 của Thủ tướng Chính phủ. Từ đó đến nay, khái niệm đánh bắt xa bờ đã không còn xa lạ với ngư dân và ngày càng khẳng định vai trò lớn lao của nó trong việc thực hiện mục tiêu làm giàu từ biển và làm chủ vùng biển.

Chủ nhân những con tàu lớn

Chúng tôi đến tỉnh Thanh Hóa – địa phương có thế mạnh về biển ở khu vực Bắc Trung Bộ vào những ngày tháng 7 khi vụ cá nam đã bắt đầu chừng vài ba tháng. Thanh Hóa vốn có truyền thống phát triển nghề cá từ xa xưa và hiện giờ có tới 8.000 tàu thuyền ra khơi đánh bắt, trong đó có 760 tàu đánh bắt xa bờ. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lê Anh Dũng nói: Tìm hiểu về đánh bắt xa bờ của tỉnh nhất định phải đến phường Quảng Tiến, thị xã Sầm Sơn. Quả đúng như vậy. Ðến Quảng Tiến, chúng tôi thấy cả phường đang nhộn nhịp đóng tàu mới để sẵn sàng vươn khơi xa. Từ đầu năm đến nay, ngư dân trong phường đã đóng và mua mới gần 30 con tàu có công suất từ 300 đến 600CV để tiếp tục bám biển. Tính đến thời điểm hiện tại, Quảng Tiến có 199 phương tiện đánh bắt trên biển, trong đó có 148 tàu công suất từ 90 đến 600CV với hơn 1.500 lao động đánh bắt xa bờ. Chúng tôi may mắn gặp được anh Phạm Gia Thanh trong thời gian tạm “nằm bờ” để theo dõi sát sao những công đoạn cuối cùng đóng mới đôi tàu có công suất 1.000 CV/tàu, trị giá khoảng 10 tỷ đồng. Gương mặt xạm đen bởi những chuyến đi biển dài ngày, còn giọng nói thì hết sức hào hứng, anh kể về đôi tàu và những dự định đánh bắt sau ngày hạ thủy: Ðó là đôi tàu công suất lớn mà tôi dồn hết sức để hoàn thành. Mặc dù số vốn thực có chỉ vào khoảng 6 tỷ đồng, số còn lại là đi vay ngân hàng, nhưng tôi vẫn quyết tâm đóng mới bằng được. Tàu có thể bám biển từ một đến hai tháng, tùy từng chuyến đi. Muốn mở rộng ngư trường và bám biển dài ngày không thể không đóng tàu công suất lớn. Trong lúc dẫn chúng tôi đi thăm con tàu 1.000CV đang gấp rút hoàn thành, anh giới thiệu: Con tàu dài 27m, rộng 7m, có hệ thống cẩu lưới, cẩu hàng hóa, các khoang chứa đá trữ lượng lớn và trong tương lai sẽ được đầu tư máy phả lạnh để bảo quản sản phẩm được dài ngày hơn… Khi được hỏi: Dám bỏ ra 10 tỷ đồng để đầu tư đôi tàu, liệu anh có chắc thắng trong những chuyến đi biển? Anh cười: Chắc hay không chắc còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng với điều kiện tàu công suất lớn, trang thiết bị hiện đại, có máy dò cá và các phương tiện tàu thuyền khác hỗ trợ xác định ngư trường thì tôi tin chắc sẽ thắng. Sắp tới, tôi sẽ đi nước ngoài học tập thêm kinh nghiệm vận hành con tàu lớn này để bảo đảm hiệu quả đánh bắt và an toàn trên các vùng biển xa. Chủ tịch UBND phường Quảng Tiến Phạm Gia Long nói thêm: Bỏ ra 10 tỷ đồng để đóng mới một đôi tàu 1.000CV hiện ở tỉnh Thanh Hóa chỉ có mình anh Thanh, nhưng những con tàu từ 300 đến 600CV trở lên đang ngày một nhiều. Ði dọc bờ biển của phường, thấy nhiều con tàu lớn vẫn chưa ráo sơn, đang chờ ngày hạ thủy. Còn tại các xưởng đóng và sửa chữa tàu thì không khí nhộn nhịp suốt ngày đêm để kịp trả hàng cho khách.

Nếu Quảng Tiến đang nhộn nhịp vào mùa đóng tàu mới thì tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, ngư dân cũng đang đẩy mạnh nâng cấp tàu thuyền và kiên trì bám biển dù giá xăng dầu có tăng cao. Toàn tỉnh Quảng Nam hiện có 4.600 tàu thuyền, trong đó có hơn 230 tàu đánh bắt xa bờ. Riêng huyện Núi Thành có 1.540 chiếc, tàu có công suất từ 90 đến 750CV có 169 chiếc. Ðang vào mùa câu mực, nhưng chúng tôi cũng tìm gặp được anh Phạm Tý, chủ tàu chuyên câu mực tại thôn Ðông Xuân, xã Tam Giang. Anh nghỉ ở nhà ít ngày sau ba chuyến câu mực ở vùng biển xa từ hồi đầu năm đến giờ. Con tàu có công suất 340CV đang nằm bờ chờ chủ nhân thực hiện chuyến đi biển thứ tư. Anh nói, thuận lợi thì năm nay anh sẽ thực hiện được năm chuyến câu mực. Trong ba chuyến câu từ đầu năm đến nay, anh đã thu về lợi nhuận lên tới 1,5 tỷ đồng. Mỗi chuyến đi khoảng 60 ngày lênh đênh trên biển, với chi phí hiện nay thì khoảng 400 đến 500 triệu đồng/chuyến. Chuyến gần đây nhất anh thu về 11 tấn mực khô, với giá bán trung bình 100 nghìn đồng/kg. Với câu hỏi giá xăng dầu tăng cao, anh có kiên trì bám biển đến cùng, anh trả lời: Phải bám biển chứ! Giá xăng dầu có tăng nhưng thời gian gần đây giá sản phẩm cũng tăng gần tương ứng nên bù đắp được kha khá. Sắp tới, có tích lũy, tôi sẽ đầu tư đóng mới tàu, nâng công suất để bám biển dài ngày hơn và cho hiệu quả khai thác cao hơn, bù trừ các chi phí. Chúng tôi gặp anh Dương Văn Hải, chủ một con tàu đang neo tại cảng An Hòa, xã Tam Giang, chuẩn bị cho chuyến đi biển tiếp theo. Chuyến câu mực vừa rồi con tàu 410CV của anh cũng trở về với gần 20 tấn mực khô, giá trị lên tới hai tỷ đồng, là động lực cho những chuyến vươn khơi sắp tới…

Phát triển nhanh,mạnh đội tàu xa bờ

Hiện cả nước có khoảng 130 nghìn tàu đánh cá, trong đó có khoảng hơn 20 nghìn tàu khai thác xa bờ (tàu có công suất từ 90CV trở lên). So với thời điểm trước năm 1997, đây là một bước phát triển lớn, mà tiền đề cho sự phát triển đó được đánh dấu từ Quyết định 393 của Thủ tướng Chính phủ, cho ngư dân vay ưu đãi để đóng mới 1.305 tàu có công suất 250CV trở lên. Dù hiệu quả kinh tế của dự án đánh bắt xa bờ không đạt được như mong muốn nhưng hiệu quả xã hội thì rất lớn. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa Lê Anh Dũng nhận định: Nếu không có dự án đánh bắt xa bờ được triển khai vào thời điểm đó thì chúng ta không thể có đội tàu công suất lớn hùng hậu như ngày hôm nay. Trước năm 1997, đánh bắt xa bờ với những con tàu công suất lớn vẫn là một khái niệm xa vời với ngư dân. Chỉ khi thực hiện dự án, những con tàu với mã lực từ 200 đến 300CV trở lên mới xuất hiện. Ðánh bắt xa bờ cũng bắt đầu được quan tâm hơn từ thời điểm đó. Cho đến năm 2001, tổng số tàu đánh bắt xa bờ trên cả nước vào khoảng gần 2.000 tàu. Hiện nay, sau 10 năm, số lượng tàu đánh bắt xa bờ đã tăng gấp 10 lần, đạt 20 nghìn tàu, góp phần đáng kể tăng nhanh sản lượng đánh bắt hải sản hằng năm và đóng vai trò quan trọng trong khai thác kinh tế gắn với làm chủ vùng biển và bảo vệ an ninh quốc phòng trên biển. Theo Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), sáu tháng đầu năm 2011, tổng sản lượng thủy sản khai thác của cả nước đạt 1 triệu 251.000 tấn, tăng 1,4% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, khai thác biển đạt 1 triệu 170.000 tấn. Năm nay xuất hiện sớm nhiều loài hải sản giá trị kinh tế cao như cá ngừ tại ngư trường Nam Trung Bộ, cá chim đen tại ngư trường Bắc Trung Bộ… Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Chu Tiến Vĩnh cho biết: Việc phát triển nhanh đội tàu đánh bắt xa bờ trong những năm gần đây là rất đáng mừng, vì nó đồng thời giải quyết được nhiều vấn đề, hạn chế khai thác gần bờ làm cạn kiệt nguồn lợi thủy, hải sản, ô nhiễm môi trường biển; tăng giá trị kinh tế cho mỗi ngư dân trong từng chuyến đi biển vì đánh bắt được những loài cá lớn, có giá trị. Ðặc biệt, sự hiện diện của ngư dân trên những vùng biển xa là sự khẳng định vững chắc chủ quyền vùng biển, góp phần quan trọng bảo vệ an ninh quốc phòng trên biển.

Tàu lớn vươn khơi xa và những hiệu quả kinh tế, an ninh – quốc phòng đã được khẳng định. Tuy nhiên, việc phát triển đội tàu đánh bắt xa bờ hiện nay tại các địa phương vẫn gặp nhiều khó khăn do chưa có các chính sách đầu tư thỏa đáng của Nhà nước. Sau khi Quyết định 393 về việc ban hành quy chế quản lý và sử dụng vốn tín dụng đầu tư theo kế hoạch Nhà nước cho các dự án đóng mới, cải hoán tàu đánh bắt và dịch vụ đánh bắt hải sản xa bờ dừng lại thì chưa có một chính sách hỗ trợ nào cho ngư dân đóng tàu, thuyền mới. Chủ nhân của những con tàu lớn như anh Thanh, anh Tý hay anh Hải đóng mới tàu cũng từ nguồn vốn cá nhân và vốn vay của ngân hàng với mức lãi suất không có ưu đãi. Với số vốn lớn như thế không phải ngư dân nào cũng có điều kiện để làm. Theo tính toán, để đóng mới một con tàu công suất 300CV, với giá thành máy móc, vật liệu cộng thêm đầu tư các thiết bị đi biển thì tổng mức đầu tư gần hai tỷ đồng. Qua nhiều địa phương, chúng tôi ghi nhận mong muốn của nhiều ngư dân đóng những con tàu lớn để đánh bắt xa bờ và bảo đảm an toàn trên biển. Nhưng cái khó vẫn là vốn. Vì vậy, đầu tư cho ngư dân bám biển, vươn ra khơi xa đang cần những quyết sách mạnh mẽ, nhất quán từ Nhà nước.

Theo Nhandan

http://thuyhaisan.net

Bình luận tại đây