Nguồn giống thủy sản

Tiền Giang: Ông Trần Văn Vinh – Vua nghêu giống

Đến thăm các bãi nuôi nghêu vùng biển Tân Thành (huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang), bà con nơi đây thường nhắc đến một người được mệnh danh là “vua nghêu”. Ông là người thành công với quy trình sản xuất nghêu giống và cũng là một trong những người tiên phong và thành công trong mô hình nuôi nghêu thịt. Ông là Trần Văn Vinh, mọi người thường gọi ông tên thân mật “chú Bảy Vinh”.

 

 

 

 

 

Ông Trần Văn Vinh.

Nặng nợ với con nghêu

Chú Bảy Vinh kể: “Tôi đã gắn bó với nghề nuôi nghêu gần 15 năm, từ khi vùng nuôi nghêu ở Tiền Giang mới hình thành, lúc đó nghêu thịt chỉ bán ở thị trường nội địa với giá từ 1.500 – 2.000 đồng/kg. Qua thời gian nuôi nghêu, tôi nghiệm ra rằng, việc chủ động được nguồn giống là vấn đề rất khó khăn, vì nhiều năm, bãi nghêu của tôi không tìm được nguồn giống để thả nuôi mặc dù chấp nhận mua với giá cao, đành phải phơi bãi chờ vụ sau”. Do đó, hơn ai hết, chú Bảy Vinh hiểu được nỗi khổ của người nuôi nghêu là vấn đề con giống không ổn định, phải phụ thuộc vào tự nhiên. Từ đó, chú Bảy Vinh có ý định học hỏi kỹ thuật sản xuất nghêu giống để chủ động nguồn giống cho các bãi nghêu của mình. Nhưng khi bắt tay vào công việc, nó đã trở thành niềm đam mê nghiên cứu, cải tiến quy trình công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất để tạo ra nhiều con giống chất lượng cao, nhằm giảm bớt phần nào khó khăn cho người nuôi nghêu thịt và góp phần bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản ở địa phương.

Khi tôi hỏi về cơ hội đến với nghề sản xuất nghêu giống, ông say sưa nói: “Mặc dù giấc mơ sản xuất ra được con giống nhân tạo đã ấp ủ trong lòng nhưng cho đến năm 2007, khi nghe tin Trại giống Tân Thành (Trung tâm Giống thủy sản Tiền Giang cũ) đã thành công trong quy trình sản xuất nhân tạo nghêu giống thì tôi mới có cơ hội thực hiện ước mơ của mình. Lúc đó, tôi mừng như bắt được vàng nên đăng ký học ngay. Học xong, tôi về cùng 3 đứa con trai mua sắm dụng cụ, trang thiết bị sản xuất thử nghiệm quy mô nhỏ với tổng vốn đầu tư khoảng 50 triệu đồng. Lần cho nghêu đẻ đầu tiên, tôi thất bại vì nghêu không đẻ được, rồi lần 2, 3… Con tôi khuyên tôi nên bỏ nghề vì cho đẻ nhiều lần mà vẫn không thành công. Tôi động viên các con “có công mài sắt có ngày nên kim”… Và cuối cùng, quy trình sản xuất nghêu giống cũng dần ổn định với tỷ lệ nghêu sống khoảng 10%”.

Những đam mê…

Ông Nguyễn Văn Chín, doanh nhân người Mỹ gốc Việt – thành viên Hiệp hội Thủy sản Hoa Kỳ (NFI) là bạn chú Bảy Vinh nhận định: “Làm nghề sản xuất nghêu giống này phải có lòng đam mê, chỉ có đam mê mới đem lại thành công cho Bảy Vinh. Để có được quy trình sản xuất nghêu giống ổn định và cơ sở vật chất như hiện nay là cả một quá trình tìm tòi nghiên cứu, sáng tạo và học hỏi không ngừng”.

“Để có đủ dụng cụ cần thiết cho trại giống, tôi phải tự thiết kế và vẽ mẫu rồi đặt hàng tại các hãng nhựa. Các nhóm dụng cụ như bể ương bằng xi măng, mái che giữ nhiệt… dùng cho ương nghêu được tôi xây ngang, rồi đập phá cho xây dọc… làm sao để tìm ra được phương pháp tối ưu nhất. Do đó, trong trại của tôi, nếu thấy chỗ nào được xây dựng kiên cố bằng bê tông thì khu vực đó đã hoàn chỉnh, còn khu vực nào xây “dã chiến” thì nơi đó vẫn tiếp tục nghiên cứu và có thể bị phá đi. Bởi vậy, nếu ai hỏi tôi đã đầu tư vào cơ sở vật chất ở trại giống này bao nhiêu (ngoài tiền mặt bằng) thì tôi trả lời là khoảng 1,4 tỷ đồng. Nhưng nếu hỏi xây dựng trại như vậy cần vốn bao nhiêu thì số tiền cần chỉ khoảng 700 triệu đồng”. Chú Bảy Vinh giải thích.

Cho nghêu đẻ, nghe tưởng chừng như đơn giản nhưng nhiều chuyên gia, nhiều trại giống được đầu tư tiền tỷ nhưng cuối cùng đành phải chịu thất bại. Vì đối với con nghêu, ngoài trình độ khoa học – kỹ thuật còn phải có lòng yêu nghề, niềm đam mê và lòng kiên nhẫn, chỉ cần một sơ ý nhỏ cũng dễ dẫn tới thất bại. Anh Thuận, con trai trưởng của chú Bảy Vinh kể: “Con nghêu thấy vậy chứ cho đẻ gian nan lắm, lại rất dễ mẫn cảm với môi trường nước. Nước dùng để cho nghêu đẻ, ấp và ương nghêu cấp I trong trại đều được lọc qua than hoạt tính, hoàn toàn không sử dụng hoá chất. Cách đây khoảng 3 năm, bỗng nhiên 2 đợt ương liên tiếp nghêu không rớt đáy, chuyển giai đoạn. Kiểm tra lại thì tất cả các khâu kỹ thuật đều đảm bảo, chất lượng nước cũng ổn định… Cuối cùng phát hiện ra là do thuốc trừ sâu bên vườn nhà kế bên bay sang”.

Để tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng nghêu giống, chú Bảy Vinh còn thiết kế bể đẻ tuần hoàn với hệ thống lọc nhớt nghêu và ống dẫn trứng tới bể ấp tự động. Thiết bị này giúp trứng nghêu không tiếp xúc với nhớt do nghêu mẹ tiết ra trong quá trình đẻ, giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và tiết kiệm được nhân công theo dõi nghêu đẻ và đem trứng ra bể ấp…

Vị ngọt thành công

Từ chỗ sản xuất thử nghiệm với diện tích khoảng 100 m2, đến nay, trại nghêu giống của chú Bảy Vinh có diện tích gần 10.000 m2, trong đó diện tích khu vực cho nghêu đẻ và ương nghêu cấp I là 2.000 m2, cấp II là 5.000 m2 và diện tích còn lại là các ao, bể lắng nước, nuôi tảo…

Mặc dù, quy trình sản xuất nghêu giống chưa thật hoàn chỉnh, vẫn còn một chặng đường dài đang chờ phía trước, nhưng với những thành công bước đầu là kết quả khích lệ cho tinh thần ham học hỏi, say mê với nghiên cứu của chú Bảy Vinh. “Từ đầu năm đến nay, trại của tôi cho 300 kg nghêu bố mẹ sinh sản, thu được 300 triệu ấu trùng, sau đó, ương lên nghêu cỡ 200.000 con/kg với giá bán 25 đồng/con, đạt doanh thu 750 triệu đồng, trừ chi phí lãi 600 triệu đồng. Ngoài ra, tận dụng hệ thống ương nghêu cấp II tại trại, tôi thu mua nghêu giống tự nhiên với số lượng 75 triệu con về ương trong thời gian 3 tháng, thu được 37 triệu con nghêu cấp II với giá 7 đồng/con, trừ chi phí lãi 326 triệu đồng. Riêng đối với nuôi nghêu thịt thì tôi chỉ lời được 200 triệu đồng vì trong đợt nắng nóng kéo dài vào tháng 4 – 5, nghêu bị chết khoảng 60%”.

Hiện nay, khách hàng mua nghêu giống của chú Bảy Vinh không chỉ là bà con nuôi nghêu trong khu vực mà còn có nhiều ngư dân tận Sóc Trăng, Bạc Liêu, Hà Nội… Nhiều đoàn khách từ Nam chí Bắc đã đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Mới đây, tỉnh Hải Dương đã cử đoàn tham quan trại sản xuất giống của chú và đặt vấn đề chuyển giao kỹ thuật.

Thành công với nghề, chú Bảy Vinh cũng không quên trách nhiệm xã hội: “Mấy tháng trước, biển Tân Thành bị bồi lắng bùn nên nguồn nghêu giống tự nhiên bị hao hụt lớn. Nghêu loại 300 – 400 ngàn con/kg được bán ra các tỉnh miền Trung để ương lên loại 2 – 3 ngàn con/kg rồi bán ngược vào để thả nuôi. Thấy bất cập, tôi hướng dẫn kỹ thuật ương nghêu nhân tạo cho bà con từ nguồn nghêu giống tự nhiên. Nên hiện nay, ở vùng biển Tân Thành đã hình thành làng ương nghêu giống với khoảng 80 cơ sở, mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo việc làm cho người dân địa phương”.

Không những vậy ở địa phương, chú Bảy Vinh cũng là một “Mạnh Thường Quân”, luôn đi đầu trong các cuộc vận động xây dựng nhà tình thương, tình nghĩa, xây dựng công trình giao thông nông thôn, tặng quà cho các em học sinh nhà nghèo học giỏi…

Nhiều năm liền, chú Bảy Vinh được tuyên dương là nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp huyện, tỉnh và mới đây nhất tại Festival Thủy sản Việt Nam 2010 tổ chức tại Cần Thơ (tháng 4/2010), chú Bảy Vinh đã được vinh danh “Gương điển hình đóng góp cho sự phát triển ngành Thủy sản Việt Nam”.

Nguồn: Tiền Giang

Bình luận tại đây