Phóng sự thủy sản

Tam nông, những vấn đề bức xúc: Nan giải “bài toán” thủy lợi

NAN GIẢI “BÀI TOÁN” THỦY LỢI

Hàng loạt diện tích đất canh tác phải bỏ hoang vì không có hồ chứa nước, đập dâng, hệ thống kênh dẫn. Trong khi đó, nhiều công trình thủy lợi được đầu tư xây dựng tiền tỷ lại không phát huy hiệu quả và nhanh chóng xuống cấp, hư hỏng.

 

NAN GIẢI “BÀI TOÁN” THỦY LỢI

Hàng loạt diện tích đất canh tác phải bỏ hoang vì không có hồ chứa nước, đập dâng, hệ thống kênh dẫn. Trong khi đó, nhiều công trình thủy lợi được đầu tư xây dựng tiền tỷ lại không phát huy hiệu quả và nhanh chóng xuống cấp, hư hỏng.

Do nguồn kinh phí eo hẹp, nên đến thời điểm này, nhiều tuyến kênh chính trên địa bàn tỉnh chưa được bê tông hóa. Ảnh: V.SỰ

Ruộng “khát”

Thời điểm này, nhiều đồng lúa trên địa bàn tỉnh đã bước vào giai đoạn trổ đòng rộ. Thế nhưng tại vùng trung của huyện Quế Sơn, không ít nơi vẫn còn trơ đất cục. Ông Nguyễn Văn Chín – Trưởng phòng NN&PTNT Quế Sơn cho biết, toàn huyện có 3.840ha đất canh tác lúa. Tuy nhiên, hàng chục năm nay, vì không có công trình thủy lợi nên vào vụ hè thu là có đến 1.200ha đất phải chịu cảnh bỏ hoang, chủ yếu ở xã Phú Thọ, Quế Thuận, Quế An, Quế Phong, Quế Châu. Đáng nói hơn, do nắng nóng kéo dài, ao hồ, sông suối cạn kiệt khiến ít nhất 600ha lúa còi cọc vì bị khô hạn nghiêm trọng.

Ông Lê Tấn Trung – Chủ tịch UBND huyện Quế Sơn thông tin thêm, ngoài 1.200ha đất lúa “sống dựa vào trời” như vừa đề cập thì hiện nay toàn huyện còn tới 3.000ha đất màu không chủ động nguồn nước tưới. Để canh tác được diện tích trên, phải đầu tư xây dựng hồ chứa Đồng Bò, Lộc Đại Nam, Đồng Nga. Cạnh đó, tập trung mở rộng, kéo dài, nâng độ cao của kênh chính hồ chứa Việt An và An Long. Đồng thời, tiến hành thi công 2 trạm bơm điện tại xã Quế Thuận và Quế Châu. Ông Trung nói: “Bây giờ muốn xây dựng các công trình này, phải đầu tư hàng trăm tỷ đồng. Ngân sách địa phương quá eo hẹp, sức đóng góp của dân còn hạn chế, nếu không có sự trợ lực từ nhiều phía thì Quế Sơn không dễ gì tìm được lời giải cho bài toán hóc búa về thủy lợi”.

Hơn 100ha đất sản xuất lúa trên cánh đồng thôn Tân Phong (Quế Lộc, Nông Sơn) cũng chung số phận. Không một giọt nước, đồng ruộng lởm chởm đất cục, nhìn quanh chẳng thấy bóng nông dân. Ông Nguyễn Đình Sử – Phó phòng NN&PTNT Nông Sơn cho biết, hàng chục năm nay, vụ hè thu nào số diện tích này cũng phải để cho cỏ dại mọc bởi không có nước tưới. “Đã rất nhiều lần huyện đề nghị tỉnh đầu tư xây dựng hồ chứa Đại Phong để chủ động nguồn nước tưới cho cánh đồng này nhưng vẫn chưa có kết quả” – ông Sử nói. Cần nói thêm, do nhiều hồ đập hư hỏng, kênh mương xuống cấp nghiêm trọng nên nắng hạn kéo dài làm không dưới 500ha đất lúa của Nông Sơn bị khô cháy…

Lãng phí tiền tỷ

Đầu tư nhiều hồ chứa nước phục vụ nông nghiệp và điều tiết lũ

UBND tỉnh vừa phê duyệt dự án đầu tư một số hồ chứa để phục vụ tưới gần 550ha đất nông nghiệp, góp phần điều tiết lũ. Cụ thể, phê duyệt Dự án sửa chữa, nâng cấp đảm bảo an toàn đầu mối hồ chứa nước Hố Mây (xã Tam Nghĩa, Núi Thành) với tổng mức đầu tư 17 tỷ đồng; Dự án sửa chữa, nâng cấp đảm bảo an toàn đầu mối hồ chứa nước An Long (xã Quế Phong, Quế Sơn) với tổng mức đầu tư 17,3 tỷ đồng; Dự án sửa chữa, nâng cấp đảm bảo an toàn đầu mối hồ chứa nước Đá Vách (xã Tiên Cảnh, Tiên Phước) với tổng mức đầu tư 16,4 tỷ đồng. Đồng thời, đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét ưu tiên bố trí danh mục các dự án trên được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ về an toàn hồ chứa với số tiền 50,7 tỷ đồng để sớm thi công hoàn thành các công trình xây dựng, sửa chữa một số hồ chứa nước và góp phần điều tiết lũ, phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, góp phần ổn định đời sống nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế của tỉnh.T.M

Cách đây không lâu, ngành nông nghiệp và chính quyền huyện Đông Giang quyết định đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng hệ thống đập dâng kiên cố để chủ động nguồn nước tưới cho 2ha đất canh tác lúa tại thôn Dốc Kiền (xã Ba). Thế nhưng, khi công trình này hoàn thành thì… không có lấy một giọt nước vì lỗi ở khâu thiết kế, khảo sát. Cũng tại xã Ba, năm 2008 các đơn vị liên quan bỏ ra khoản tiền không nhỏ để thi công một con đập nhằm đảm bảo nước tưới cho 4ha lúa, hoa màu của hàng chục hộ dân ở thôn Phú Son. Nhưng 4 năm nay, đập làm xong, nước chảy tràn lan, còn nông dân thì bỏ ruộng hoang để đi nhận khoán trồng và chăm sóc cao su đại điền. Rốt cuộc, bây giờ con đập ấy cũng bỏ phế. Không biết, trước khi quyết định đầu tư, các ngành chức năng có tham khảo ý kiến, tìm hiểu nguyện vọng và nhu cầu của người dân không?

Nhằm giúp nông dân xã Bình Sa và Bình Nam (Thăng Bình) chủ động nguồn nước tưới cho hơn 600ha đất sản xuất lúa và cây trồng cạn, ngành nông nghiệp tham mưu UBND tỉnh đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi Ba La với tổng kinh phí gần 12 tỷ đồng. Theo đó, bên cạnh việc thi công hàng chục ki lô mét kênh mương bằng bê tông xi măng lát mái và ống hộp, còn nâng cấp đập Đồng Hòe ở xã Bình Trung để dẫn nước từ đây về tưới cho 2 địa phương trên. Vậy nhưng, nhiều năm nay, công trình này vẫn bỏ hoang, nông dân vẫn chờ nước. Tìm hiểu chúng tôi được biết, sở dĩ hệ thống thủy lợi Ba La không thể dẫn nước từ đập Đồng Hòe về tưới cho diện tích đất canh tác vừa nêu là do trong quá trình khảo sát, thiết kế các cơ quan tư vấn chưa khảo sát kỹ địa hình, địa chất. Do khu vực này nền địa chất yếu nên mỗi khi trời mưa to kéo dài là thường xảy ra sạt lở khiến nhiều đoạn kênh bê tông xi măng lát mái bị hư hỏng nặng. Không chỉ vậy, đất cát và rác thải cứ theo nước chảy vào hệ thống kênh hộp, dẫn đến chênh lệch áp suất, gây ra tình trạng bung, vỡ tại rất nhiều điểm.

Theo Nghị quyết 54 (ngày 4.5.2006) của HĐND tỉnh, giữa năm 2006 đến cuối 2009, Quảng Nam sẽ triển khai kiên cố hóa 450km kênh mương các loại. Thế nhưng, 5 năm nay toàn tỉnh chỉ thực hiện được gần 90km kênh loại 3, bằng 20% so với kế hoạch. Ông Nguyễn Văn Tiến – Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: “Vốn từ ngân sách tỉnh hỗ trợ cho chương trình này vẫn còn quá ít, không đáp ứng được yêu cầu của Nghị quyết HĐND tỉnh. Thậm chí trong 2 năm (2009-2010) không phân bổ kinh phí”. Theo ông Tiến, trong tổng số 2.630km kênh mương thì đến giữa tháng 8.2011, toàn tỉnh mới kiên cố hóa được 655km, còn lại 1.975km chưa thể thực hiện.

NGUYỄN VĂN SỰ

http://thuyhaisan.net

Bình luận tại đây