Săn cá ở đất cuối ...

Săn cá ở đất cuối trời

Không biết tự khi nào cái nghề đâm cá dứa hình thành ở vùng đất Cà Mau. Người ta chỉ biết rằng, đây là nghề cha truyền con nối của cư dân sông nước. Tuy nhiên, có điều ai cũng phải thừa nhận, đây là thú vui... đẻ ra tiền.

1. Cư dân đất mũi Cà Mau nắm rõ trong lòng bàn tay tập tính cũng như thời điểm xuất hiện của loài cá này. Đó là khoảng thời gian tháng 8 đến tháng 12 hàng năm, khi trái mắm bắt đầu rụng dầy đặc trên các con sông, thì từng đàn cá dứa đua nhau xuất hiện. Thủy triều bắt đầu rút, chúng chia đàn lội ngược dòng đón tìm trái mắm để ăn.

Từ trung tâm TP Cà Mau phải mất gần 2 giờ đồng hồ tôi mới đến được nhà tay thợ săn đã có hơn 20 năm trong nghề đâm cá dứa - chú Hai Thôn (Nguyễn Văn Thôn) ở huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Dừng xe trước căn nhà ba gian nằm cạnh con sông Năm Căn của lão ngư đầy kinh nghiệm, nhìn những hàng mắm hai bên mé sông bắt đầu trổ bông ra trái, tôi biết mình đi chuyến này không uổng công vì trái mắm bắt đầu rụng, cũng là lúc mùa săn cá dứa của cư dân làng biển bắt đầu.

Nhìn thấy tôi, chú Hai Thôn hỏi nửa đùa nửa thật: “Bộ muốn theo tui làm thợ săn nữa hay sao mà lặn lội từ thành phố xuống đây vậy chú em?". Số là trong mùa săn cá năm ngoái, tôi có dịp tháp tùng chú hai đi săn cá ngát. Đó là một loại cá sống ở vùng nước lợ, thịt rất thơm ngon, giá trị kinh tế lại cao.

Bước vào nhà, tôi lần theo lão thợ săn xuống gian nhà sau nơi ông đang làm việc, mọi thứ đồ nghề cho chuyến đi săn cá dứa đã được chuẩn bị tươm tất. Hàng chục mũi chĩa 3 cạnh dài khoảng 2-3 tấc, làm bằng dây thép (loại bằng chiếc đũa) được Hai Thôn mài dũa nhọn hoắt, cứ 3 mũi được buộc lại thành 1 chùm gọi là chĩa, mỗi mũi chĩa hướng ra một phía. Phần đuôi của mỗi cây chĩa được buộc với một sợi dây gân khá dài, cán của cây chĩa được làm bằng cây trúc hoặc cây lục bình có chiều dài từ 3- 4m.

Thấy tôi thắc mắc về việc tại sao lại có nhiều mũi chĩa đến vậy. Lão ngư này giải thích: Một thợ săn có ít nhất là 10 mũi chĩa vì khi đâm dính cá thì phải có mũi chĩa khác thay thế cho mũi chĩa đang dính trong con cá, và theo Hai Thôn, cái thú vui của nghề này là ở tính kiên nhẫn. Chỉ có sự kiên nhẫn mới mong săn được nhiều cá. Tập tính rất khác biệt của loài cá dứa là thích ăn trái mắm, chúng đi theo đàn và ăn đến khi nào không còn sức chứa, bao tử căng phình ra và nổi lên mặt nước thì chúng mới nghỉ.

Đây cũng là thời điểm cho những gã thợ săn chuyên hay không chuyên ra tay truy bắt. Các tay thợ săn chia thành từng nhóm, mỗi nhóm từ 3-4 xuồng để đi săn. Họ luồn lách, xuyên qua các kinh rạch, các sông lớn nhỏ để tìm loại thủy sản đặc trưng của vùng đất cuối trời này.

 

2. Khoảng 4 giờ chiều, tôi cùng vợ chồng Hai Thôn và các tay thợ săn khác ở cùng xóm xuống xuồng, bắt đầu cho một chuyến đi đầy hứa hẹn. Phương tiện đi săn thật đơn giản, chỉ là chiếc xuồng ghe tam bản, một cặp chèo, một phích nước, một cây đèn pin đội đầu và một vài cây đuốc được làm bằng vỏ dừa khô dùng để đốt lên làm mẻ un khói xua bù mắt (một loài côn trùng, khi cắn người sẽ gây sưng đỏ, được xem là kẻ thù của các tay thợ săn).

Quả thật có đi mới biết, tôi không sao diễn tả được cái luồng cảm xúc lâng lâng trong người khi chiếc xuồng theo từng nhịp chèo của thím Hai lướt qua triền sóng trên dòng sông Năm Căn. Duy chỉ có xuồng tôi ngồi là được đặc cách chở 3 người - tôi và vợ chồng chú Hai Thôn. Còn các xuồng khác thì chỉ hai người, một người chèo và một người ngồi trước mũi xuồng để tìm săn cá.

Đang trong câu chuyện tiếu lâm giữa tôi và thím Hai, thì tiếng chú Hai vang lên biểu thím Hai chèo xuồng ép sát vô đám mắm cặp mé sông. Dừng xuồng cách gốc cây mắm chừng 50m, trên tay quấn vội điếu thuốc lá, miệng chú Hai nói vội: “Giờ này nước bắt đầu rút xuống, còn khoảng hơn 15 phút nữa thì lũ cá dứa mới ăn no say, tới lúc đó tha hồ mà xuống chĩa”.

Thấy tôi thắc mắc về chuyện neo xuồng ngồi đợi, thím Hai cho hay, cá dứa là loài mất cảnh giác nhất trong các loài thủy sản. Sở dĩ đậu xuồng lại là để cho chúng thêm chút ít thời gian, đến khi chúng ăn uống no say sẽ “ngủ quên trên chiến thắng”. Lúc đó đám cá dứa sẽ không còn cảnh giác mũi chĩa của các tay thợ săn.

Cùng tấp xuồng vào mé sông ngồi đợi với chúng tôi còn có hai xuồng khác mà theo chú Hai Thôn đều là những tay thợ săn lão luyện trong nghề đâm cá dứa. Bên kia xuồng là ông Trần Văn Tui mà người dân bản xứ còn đặt cho cái tên thân mật là Sáu "thợ săn”. Nói như thế thật không quá vì Sáu "thợ săn" đã có hơn 35 năm sống bằng nghề săn cá trên khắp các con sông của tỉnh Cà Mau.

Còn một xuồng nữa là của vợ chồng anh Ba Sang đang theo chú Hai Thôn và ông Sáu Tui học nghề nhưng nghe đâu cũng đã đạt được nhiều thành quả. Bằng chứng là hàng chục kí lô cá dứa đã được tay thợ săn trẻ Ba Sang bắt được rồi quy đổi thành hàng triệu đồng bỏ túi trong mùa săn năm trước.

Trước giờ ra quân, ông Sáu Tui nhắc lại một lần nữa về cái quy tắc “bất thành văn” nhưng bắt buộc gã thợ săn nào cũng phải biết, phải nhớ và quan trọng là không được vi phạm, đó là không bắt cá non dù phải trở về tay không. Theo tìm hiểu của tôi, cư dân miệt sông nước tự lập ra những quy tắc riêng ở từng ngành nghề đánh bắt và khai thác thủy hải sản. Trong đó có cả quy tắc không bắt cá non để bảo vệ những loài cá quý hiếm như loài cá dứa chẳng hạn. Nếu như trong nhóm đi săn có ai bị tay trắng thì những người đi chung sẵn sàng chia phần cho anh em.

Chuyến săn của chúng tôi kết thúc khi trời gần về sáng, trên xuồng người nào cũng có độ hơn chục kg cá dứa. Có những đợt cá dứa về nhiều, gặp con lớn, người may mắn trúng mánh có thể bắt được mấy chục kg cá dứa mỗi đêm. Thời giá cao điểm tiền trăm mỗi kg thì sau một chuyến đi, người thợ săn cá dứa có thể kiếm vài triệu không phải là chuyện khó.

3. Câu chuyện tạm dừng bởi thời khắc vào cuộc săn đã điểm. Mọi người tách ra, chia nhau từng khúc sông để biểu diễn tài nghệ săn lùng của mình. Thật may cho tôi vì không phải nóng lòng đợi lâu, tôi đã được tận mắt chứng kiến lão thợ săn Hai Thôn hạ một con cá dứa độ chừng 3kg, khi con cá này đang thả phình cái bụng trắng nõn trôi theo dòng nước. Động tác của Hai Thôn cực kỳ điêu luyện, chính xác đến từng mm. Tùy con cá ở xa hay gần mà Hai Thôn vung chĩa góc bao nhiêu độ, lực phóng mạnh hay yếu.

Không phải dễ để đưa một con cá dứa lên xuồng. Đối với những con cá đã nhát đòn thì không thể lại gần chúng được mà phải giữ xuồng thật im để mặt nước không gợn sóng ở độ xa khoảng 2 m. Khi mũi chĩa của người thợ săn đã cắm vào mình con cá, thì đầu cây chĩa được lắt nhẹ để mũi chĩa rời khỏi cán chĩa, và thay vào mũi chĩa mới để tiếp tục cuộc săn.

Người chèo đằng sau có nhiệm vụ nắm lấy sợi dây gân đã buộc vào mũi chĩa mà giờ đây đã cắm vào con cá, chờ đến khi nào cá yếu, lả đi thì mới khéo léo kéo rê lên xuồng. Hai Thôn cho hay, còn có một loại chĩa để bắt cá dứa nữa mà không cần người trợ giúp, đó là cách đâm thẳng vào phần trên cổ con cá nhưng biện pháp này chỉ áp dụng được với những con cá ở khoảng cách gần và lì đòn.

http://thuyhaisan.net

Bình luận (0)add
Viết lời bình
Cỡ nhỏ | Cỡ lớn

busy

Related news items:
Newer news items:
Older news items:

Săn cá ở đất cuối trời Săn cá ở đất cuối trời Không biết tự khi nào cái nghề đâm cá dứa hình thành ở vùng đất Cà Mau. Người ta chỉ biết rằng, đây là nghề cha truyền con nối của cư dân sông nước. Tuy nhiên, có điều ai cũng phải thừa nhận, đây là thú vui... đẻ ra tiền.
713.230769231 750.769230769 1464

sự kiện miễn phí

Ảnh đẹp thủy hải sản

  • Cá trắm đen biếu tết giáp ngọ 2014 sang mà bổ
  • Bước đầu tìm ra vi khuẩn gây hoại tử gan tụy trên cá thể tôm
  • Ngất ngây cùng hương vị thơm ngon của ốc hương
  • Khai thác thủy sản vào 6 tháng đầu năm
  • Thành lập nghiệp đoàn khai thác hải sản thứ 4 tại Bình Thuận
  • Cá tra tại Việt Nam giá cao
  • Nam Định Sạt nghiệp vì tôm, ngao chết hàng loạt
  • Giúp ngư dân vượt khó
  • Cá bã trầu ngon... quên sầu

Tin doanh nghiệp thủy sản