Tin tức thủy sản

“Giải cứu”… cá tra

Tuy sản xuất và xuất khẩu cá tra mấy tháng qua có chiều hướng tăng cao, nhưng người nuôi cá tra vẫn gặp rất nhiều khó khăn do giá cá tra trồi sụt thất thường. Mới đây, Bộ NN&PTNT đã tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) để tìm giải pháp cứu cá tra.

Tuy sản xuất và xuất khẩu cá tra mấy tháng qua có chiều hướng tăng cao, nhưng người nuôi cá tra vẫn gặp rất nhiều khó khăn do giá cá tra trồi sụt thất thường. Mới đây, Bộ NN&PTNT đã tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) để tìm giải pháp cứu cá tra.

* Sản xuất và xuất khẩu tăng cao

Theo Ban chỉ đạo sản xuất và tiêu thụ cá tra ĐBSCL, tính đến hết tháng 6, tổng diện tích nuôi cá tra đạt 3.980ha (tăng 385ha so với cùng kỳ năm 2010), trong đó diện tích đã thu hoạch là 1.933ha, sản lượng cá thu hoạch từ đầu năm đến nay đạt 597.324 tấn, năng suất bình quân 309 tấn/ha. Mặc dù giá bán cá tra nguyên liệu trong 6 tháng đầu năm luôn ở mức cao, nhưng do người nuôi thiếu vốn, lãi suất ngân hàng cao, cùng với sự dè dặt về sự ổn định của giá mua cá tra nguyên liệu nên diện tích nuôi cá tra không tăng đột biến như năm 2008.

Người nuôi cá tra luôn gặp khó khi doanh nghiệp quy định chuẩn size thu mua cá. Ảnh: H.THU

Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, tình hình xuất khẩu cá tra 6 tháng đầu năm vẫn tiếp tục tăng cả về khối lượng lẫn giá trị, đạt 319.359 tấn, trị giá 828,6 triệu USD (tăng 4,9% về khối lượng và 27% về giá trị so với cùng kỳ năm 2010). Riêng tháng 6, cả nước đã xuất khẩu 56.189 tấn cá tra, trị giá 156,588 triệu USD (tăng so với tháng 5-2011 và cùng kỳ năm ngoái). Giá cá tra xuất khẩu trung bình trong tháng 6 là 2,79 USD/kg, tăng đáng kể so với 2,15 USD/kg của tháng 6-2010. Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch VASEP cho biết: Sản phẩm cá tra của Việt Nam đang được ưa chuộng và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong đó, xuất khẩu sang Mỹ tăng 105%, sang EU tăng 7,4%…

Tuy nhiên, theo đánh giá của Tổng cục Thủy sản, ngoài việc phải mua thức ăn với giá cao, người nuôi phải chịu thiệt do chất lượng thức ăn ngày càng giảm (độ đạm tiêu hóa thấp) dẫn đến kéo dài thời gian nuôi, môi trường ô nhiễm, chất lượng cá nuôi giảm. Giá thức ăn hiện nay tăng 10% so với đầu năm 2011 và tăng 30-40% so với cùng kỳ năm 2010. Ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hiệp hội nghề cá Việt Nam cho rằng: Người nuôi cá đang bị chi phối rất lớn bởi giá thức ăn. Trong khi giá nguyên liệu sản xuất giảm, nhưng giá thức ăn lại tăng. Trong khi đó, giá thức ăn ảnh hưởng rất lớn đến giá thành sản xuất cá.

Trong khâu tiêu thụ cá tra, người nuôi cá là người chịu nhiều thiệt thòi nhất. Ông Nguyễn Hữu Nguyên, người nuôi cá tra ở xã Khánh Hòa, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang cho biết: “Giá cá tra hiện đang sụt giảm nghiêm trọng làm cho người nuôi bị phá sản. Doanh nghiệp khi ký hợp đồng tiêu thụ cá tra liên tục “bẻ kèo” không thu mua nên người dân lâm vào cảnh khó khăn, dẫn đến cá quá lứa”. Còn ông Nguyễn Văn Kịch, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần CAFATEX (Hậu Giang) cho rằng: “Hiện nay, giá cá tra đi xuống phải chăng có sự thao túng của các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra! Chính điều này đã gây tổn thương cho người nuôi. Khi cá trong dân nhiều, doanh nghiệp ký hợp đồng tiêu thụ cá size nhỏ (dưới 850g) trong khi người nuôi chưa có thông tin gì về cá size nhỏ, chỉ nuôi đúng theo chuẩn trước đó là 1 kg/con. Vì vậy, thiệt thòi cho người nuôi cá, nhiều hộ dân giờ có vốn cũng không dám thả nuôi trở lại”.

* Làm gì để vực dậy nghề nuôi cá !

Hiện tại, người nuôi cá tra nhỏ lẻ thì giá thành cao hơn các doanh nghiệp từ 15-20% do mua con giống giá cao, thức ăn cao, không được hoàn thuế VAT… Ông Dương Ngọc Minh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phẩn thủy sản Hùng Vương cho rằng: Để phát triển bền vững ngành nuôi trồng, chế biến cá tra cần có sự liên kết “4 nhà” gồm: người nuôi, ngân hàng, nhà sản xuất thức ăn và nhà chế biến thức ăn. Từ đó, người nuôi sẽ thành lập tổ hợp tác, HTX để được vay vốn, mua thức ăn ngay tại nhà máy và ký hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp nên giá thành sẽ giảm, để từ đó sắp xếp lại nghề sản xuất và tiêu thụ cá tra. Còn theo ngành nông nghiệp các tỉnh: Để vực dậy nghề nuôi cá tra thì phải đưa ra giá sàn cá tra nguyên liệu, kiểm tra để ổn định đầu vào, kiểm tra giá, chất lượng thức ăn…

Nhiều đại biểu cũng cho rằng cần phải chia sẻ lợi nhuận giữa các bên trong chuỗi sản xuất và chế biến cá tra. Ông Vũ Văn Tám, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT cho rằng: Để phát triển, vực đậy nghề nuôi và chế biến cá tra trong thời gian tới cần phải kiểm tra nhu cầu vay vốn của người nuôi. Trong tháng 8 phải kiểm tra chất lượng thức ăn chăn nuôi, nhất là đối với độ đạm tiêu hóa. Bộ Tài chính cần xem lại giá thức ăn, thành lập đoàn kiểm tra và xử lý đối với các doanh nghiệp đã ký hợp đồng tiêu thụ cá tra của dân mà không thực hiện. VASEP cần công bố công khai về size cá đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, Bộ Tài chính cần nghiên cứu giá sàn cá tra nguyên liệu để cân đối trong thu mua, giúp người nuôi cá có lợi nhuận…

MINH ANH

http://thuyhaisan.net

Bình luận tại đây