Kỹ thuật nuôi thủy sản

Chăm sóc cá trong ruộng lúa

(QT) – Nuôi cá trong ruộng lúa là một mô hình ít vốn nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngoài thu hoạch lúa còn thu hoạch được cá làm tăng thu nhập trên cùng một thửa ruộng. Tuy nhiên, để nuôi cá trong ruộng lúa đạt kết quả cao, nông dân cần áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật. (QT) – Nuôi cá trong ruộng lúa là một mô hình ít vốn nhưng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ngoài thu hoạch lúa còn thu hoạch được cá làm tăng thu nhập trên cùng một thửa ruộng. Tuy nhiên, để nuôi cá trong ruộng lúa đạt kết quả cao, nông dân cần áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật.

Yêu cầu ruộng thả được cá là ruộng lúa có hệ thống cấp thoát nước tốt, chủ động được nguồn nước, có mương rãnh và chuôm sâu so với mặt ruộng khoảng 0,8- 1 m, có bờ vùng, bờ thửa chắc chắn, không bị xói lở và ngập nước vào mùa mưa, đất ruộng không quá chua phèn, tổng diện tích ao nuôi cá chiếm khoảng 1/10 diện tích ruộng, ở những nơi có sẵn nguồn thức ăn và thuận lợi cho công tác quản lý.

Cải tạo ruộng nuôi cá đầu tiên phải bơm cạn nước trong ruộng, lấy toàn bộ bùn đáy và chất thải của vụ nuôi trước ở mương rãnh lên bờ. Tu sửa bờ đảm bảo chắc chắn không bị rò rỉ nước. Bờ ruộng rộng 0,5 m và cao để đề phòng ngập lụt.

Hệ thống nước ra vào phải có đăng chắn giữ cá không để cá thoát ra ngoài và ngăn chặn cá tạp thâm nhập vào ruộng. Phơi nắng kênh mương từ 5- 7 ngày sau đó bón vôi để cải thiện nền đáy, bón vôi vừa có tác dụng khử chua, phèn và nâng cao độ pH trong đất, vừa có tác dụng sát trùng tiêu diệt các tác nhân gây bệnh cho cá.

Thu hoạch cá nuôi trong ruộng tại Gio Mỹ, Gio Linh.

Sử dụng lượng vôi từ 7- 10 kg/100 m2 chuôm nuôi, đối với vùng đất phèn thì lượng vôi tăng gấp đôi, sau đó bón lót phân chuồng rãi đều quanh ao 30- 40 kg/100 m2 ao nuôi, bón phân xanh 30- 50 kg/100m2 ao nuôi và cày xới để tăng sự thông thoáng cho đất.

Lấy nước vào ao qua lưới lọc, mực nước cao 0,3- 0,5 m2 và để như vậy từ 5- 7 ngày để cho lá cây thối rữa, sau đó vớt hết phân xanh ra khỏi ao và tiếp tục lấy nước vào ao cho đến khi đạt mức từ 1,3- 1,5 m. Kiểm tra nước có màu xanh lá chuối non hoặc vỏ đậu xanh, độ trong đạt từ 30 – 40 cm thì tiến hành thả giống. Nên thả cá giống tương đối lớn, cá mè, cá trôi, chép từ cỡ từ 15 – 20 cm, cá rô phi từ 8 – 10 cm.

Cá giống phải đảm bảo chất lượng tốt, khoẻ mạnh không xây xát, bệnh tật, bơi lội nhanh nhẹn, phản ứng nhanh với tiếng động và ánh sáng, không nên thả cá trên thân có những đốm trắng hay đỏ, vây bị ăn mòn, vảy bị tróc và có những vết loét.

Tuỳ thuộc và điều kiện ruộng nuôi và nguồn nước để chọn đối tượng nuôi chính và mật độ nuôi thích hợp, thông thường thả mật độ từ 0,5- 1 con/m2, nếu có điều kiện cho ăn, chăm sóc và quản lý tốt thì nuôi với mật độ cao hơn.

Cá nuôi trong ruộng lúa cần phải thường xuyên phòng trừ các loại bệnh. Dùng dung dịch muối ăn 2- 3% hoà vào nước đựng trong các dụng cụ chậu nhựa, chậu men, không dùng các dụng cụ bằng sắt hoặc bằng đồng, nhúng cá vào nước muối từ 3- 6 phút sau đó thả xuống ao.

Thời gian thả giống cá, đối với ruộng lúa cấy thì sau khi lúa bám rể tiến hành thả cá, đối với ruộng gieo thì sau gieo 30 ngày mới thả cá. Loài cá nuôi trong ruộng chủ yếu là cá chép, cá rô phi, cá mè, cá trôi…

Thả cá vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối, không thả cá vào lúc sắp mưa. Trước khi thả cá giống phải ngâm túi chứa cá trong ao khoảng từ 15- 20 phút, làm cho nhiệt độ nước trong bao và ngoài ao cân bằng nhau, khi thả cá không bị sốc bởi chênh lệch nhiệt độ. Thả cá giống tốt nhất là vào mùa xuân.

Thức ăn cho cá gồm thức ăn tinh bột như bột cám gạo, bột sắn, bột bắp…, thức ăn xanh gồm bèo, rong, cỏ, lá khoai, lá sắn… Cho cá ăn ngày 2 lần vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát với lượng thức ăn tinh bằng 2- 3% trọng lượng cơ thể/ngày và thức ăn xanh bằng 30 40% trọng lượng cơ thể/ngày.

Tăng lượng thức ăn lên khi thấy thức ăn đưa vào được cá ăn hết nhanh hoặc giảm đi khi thấy thức ăn hôm trước còn dư. Cho cá ăn nhiều vào ngày thời tiết đẹp và cho cá ăn ít vào ngày thời tiết xấu hoặc khi có mưa. Vào ngày nắng nóng nên cho cá ăn nhiều vào buổi sáng hoặc chiều mát. Ngược lại, những ngày nhiệt độ xuống thấp thì cho cá ăn nhiều vào buổi trưa. Cho ăn nhiều khi cá khoẻ và cho ăn ít khi cá bị bệnh.

Cần bón thêm phân cho ruộng để tăng lượng thức ăn tự nhiên cho cá. Trong ruộng cần trồng thêm rau xanh ven bờ, bèo tấm, bèo hoa dâu, khi lúa đã lên cao nên cấp nước thêm cho bèo phát triển để tạo thức ăn bổ sung cho cá. Trước khi sử dụng thuốc sâu và các loại hoá chất cho lúa thì phải hạ dần mực nước trong ruộng để cá về các mương chuôm cho cá không bị ảnh hưởng.

Sau khi phun thuốc 7 ngày thì mới nâng mực nước lên để đưa cá lên ruộng. Nên chọn các loại hoá chất ít gây độc, thời gian phân huỷ nhanh, không nên phun thuốc khi có gió mạnh, trời đang mưa hoặc sắp mưa. Thường xuyên kiểm tra cống, bờ ruộng để kịp thời sửa chữa. Theo dõi tình hình mưa lũ và mực nước trong ruộng để điều chỉnh mực nước thích hợp cho cá và lúa phát triển được tốt.

Thời gian thu hoạch phù hợp nhất là trước mùa mưa lũ. Khi thu hoạch cần tháo cạn nước để dồn cá về mương rồi dùng lưới đánh bắt hoặc có thể thu tỉa. Cỡ cá thu hoạch đạt 0,5 – 0,8 kg/con, năng suất khoảng 1 – 2 tấn/ha.

Nuôi cá trong ruộng lúa thì lúa- cá sẽ hỗ trợ cho nhau phát triển. Cá ăn sâu bọ hại lúa, sục bùn, diệt cỏ dại, khi thu hoạch lúa, cá ăn thóc rơi rãi và rơm rạ. Nuôi cá trong ruộng lúa cũng tận dụng công lao động, chi phí đầu tư thấp, ít gặp rủi ro và cho hiệu quả kinh tế cao.

Bài, ảnh: TRẦN THẢO HIỀN

http://thuyhaisan.net/

Bình luận tại đây